تبلیغات
برنامه های ریجستری - آشنائی با ریجستری ویندوز 2003

برنامه های ریجستری

سه شنبه 8 بهمن 1387

آشنائی با ریجستری ویندوز 2003

نویسنده: مسعود محمدی   

آشنائی با ریجستری ویندوز 2003

هر نرم افزار برای ذخیره اطلاعات مورد نیاز خود از ساختارهای داده ئی مختلفی استفاده می نماید . ساختارهای داده ، دارای نقشی اساسی در یك نرم افزار می باشند و در صورت بروز اشكال ، ادامه حیات نرم افزار با مشكل اساسی مواجه می گردد . اختلال ایجاد شده به نوع و جایگاه ساختمان داده بستگی داشته و در برخی موارد ممكن است نرم افزار قادر به ادامه حیات عادی خود نباشد . 
سیستم های عامل به عنوان مهمترین نرم افزار سیستم نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با توجه به جایگاه برجسته آنان در مدیریت منابع سخت افزاری و نرم افزاری ، اهمیت و حساسیت ساختارهای داده ئی آنان مضاعف می گردد، چراكه با بروز اشكال در هر یك از ساختمان داده های مورد نیاز یك سیستم عامل، در مدیریت  آن اختلال ایجاد می گردد و دامنه آن گریبانگیر سایر نرم افزارها می گردد. توجه داشته باشیم كه سیستم عامل محیط عملیاتی لازم برای اجرای سایر برنامه های كامپیوتری را فراهم می نماید . بدیهی است با بروز اشكال ، امكان ایجاد و مدیریت محیط اجرائی مورد نیاز سایر برنامه ها وجود نخواهد داشت . در برخی موارد و با توجه به جایگاه یك ساختمان داده  ، می بایست مجددا" سیستم عامل بر روی ماشین نصب گردد .
هر سیستم عامل  به منظور مدیریت اطلاعات مورد نیاز خود از ساختمان داده های مختلفی  استفاده می نماید كه هر یك دارای وظایف و جایگاه مختص به خود می باشند .سیستم عامل ویندوز نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد. بدون شك ریجستری ( Registry ) ، یكی از مهمترین و حساس ترین  ساختمان داده های موجود در ویندوز است  كه با توجه به جایگاه برجسته آن لازم است كه با آن بیشتر  آشنا شویم .

ریجستری و ماهیت آن 
ریجستری كه همزمان با عرضه ویندوز 95 ارائه گردید ، محلی‌ به منظور ذخیره داده های منحصربفرد در ارتباط با پیكربندی ماشین و كاربر است . به عبارت دیگر ، ‌ریجستری یك بانك اطلاعاتی بزرگ است كه تمامی اطلاعات پیكربندی در ارتباط با كاربر ، برنامه ها  و سخت افزار را در خود نگهداری می نماید. دامنه اطلاعات ذخیره شده در بانك اطلاعاتی فوق بسیار گسترده بوده و مواردی همچمون رنگ زمینه ، رویه ، Screen saver  تا رمزهای عبور محلی را شامل می شود. 
ریجستری با هدف جایگزین شدن با فایل های ini. طراحی گردید .در فایل های ini. ، اطلاعات پیكربندی در فایل های متن ذخیره می گردید كه امكان ویرایش آنان به سادگی وجود داشت . فایل های فوق علیرغم مزایائی همچون كم حجم بودن و ویرایش آسان ، دارای محدودیت هائی نظیر ظرفیت كم و عدم حمایت از چندین كاربر می باشند. ریجستری با این هدف طراحی گردید تا بتواند  علاوه بر غلبه محدودیت های اشاره شده ، امكان بازیافت تنظمیات پس از بروز مشكل در سیستم را نیز فراهم نماید . برخی برنامه ها همچنان از فایل های ini. برای ذخیره تنظیمات سفارشی كاربر استفاده می نمایند .
اكثر اطلاعات  به صورت اتوماتیك و در زمان نصب سیستم عامل در ریجستری نوشته می شود . سایر اطلاعات همزمان با نصب برنامه های جدید در ریجستری درج می گردد . در صورت ضرورت می توان اطلاعات موجود در ریجستری را ویرایش و یا حذف نمود . ویرایش و یا حذف داده موجود در ریجستری ، می بایست با دقت و بررسی تمامی جوانب كار انجام شود . درصورت عدم رعایت نكات اشاره شده ، ممكن است مجبور به نصب مجدد ویندوز شویم . در صورتی كه لازم است تغییراتی در ریجستری داده شود می بایست در ابتدا و با استفاده از فرآیندی كه در ادامه به آن اشاره خواهد شد از اطلاعات موجود backup گرفته شود .
شكل زیر ساختار ریجستری را كه از پنج زیردرخت تشكیل می گردد نشان می دهد . از پانل سمت چپ برای بررسی یك كلید و از پانل سمت راست برای نمایش داده مرتبط با كلید انتخابی استفاده می گردد .

زیردرخت های پنج گانه ریجستری

با استفاده از برنامه regedit.exe  می توان اطلاعات موجود در ریجستری را مشاهده ، ویرایش و حذف نمود . برای فعال كردن برنامه فوق كافی است از گزینه Run استفاده نمائیم . 

 تنظیم مجوزها
با تنظیم مجوزها می توان امكان دستیابی و یا عدم دستیابی به زیردرخت ها و كلیدها را در اختیار برنامه ها و كاربران قرار داد . به صورت پیش فرض ، كاربران عادی صرفا" قادر به مشاهده اطلاعات می باشند و مدیران سیستم علاوه بر امكان فوق، می توانند مقادیر كلیدها را نیز تغییر دهند . مثلا" ممكن است در زمان نصب یك نرم افزار  ، به دلایل متعددی نرم افزار موفق به ایجاد مجوزهای دستیابی در ریجستری نگردد و عملا" بخشی از نرم افزار نتواند خدمات خود را در اختیار كاربران قرار دهد . با تنظیم دستی مجوزها ، امكان استفاده از نرم افزار فراهم می گردد .
برای تنظیم مجوزها ، پس از اجرای برنامه regedit.exe ، یك كلید را انتخاب نموده ( كلیك سمت راست ) و گزینه permission را انتخاب می نمائیم  .در ادامه لیست ACL برای كلید مورد نظر نمایش داده می شود و می توان با استفاده از آن مجوزهای دلخواه را تنظیم نمود (دقیقا" مشابه تنظیم مجوزها بر روی یك فایل و فولدر در سیستم فایل NTFS ) .

زیردرخت های پنج گانه ریجستری
ریجستری دارای پنج بخش اصلی است كه هر یك مجموعه ای از زیر كلیدها را در خود نگهداری می نمایند . اكثر عملیات با استفاده از زیردرخت های MACHINE _ و USER _   انجام می شود .  اسامی این زیردرخت ها عبارتند از :

  • HKEY_CLASSES_ROOT ، شامل داده لازم به منظور ارتباط نوع فایل ها با برنامه ها و پیكربندی مورد نیاز  برای اشیاء COM است .  به زیردرخت  فوق به اختصار HKCR نیز گفته می شود .

  • HKEY_LOCAL_USER ، شامل تنظمیات و مراجع لازم برای كاربری است كه به سیستم  log in نموده است . تنظمیات فوق پویا بوده و برای هر كاربر منحصربفرد می باشد . به زیردرخت  فوق به اختصار HKCU نیز گفته می شود .

  • HKEY_LOCAL_MACHINE ، شامل اطلاعات لازم در خصوص سخت افزارهای نصب شده است. اطلاعات فوق معمولا" تا زمانی كه تغییراتی در آنان داده نشود برای تمامی كاربران ثابت خواهند بود . به زیردرخت فوق به اختصار  HKLM  نیز گفته می شود .

  • HKEY_USERS ، شامل یك اشاره گر به  HKEY_LOCAL_USER و پروفایل كاربر DEFAULT است ( یك تمپلیت  زمانی استفاده می گردد كه یك پروفایل به كاربران جدید ، نسبت داده شود ) .

  • HKEY_CURRENT_CONFIG : شامل داده پیكربندی برای پروفایل سخت افزار جاری است و به پروفایل   HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Hardware   اشاره می نماید . 

نوع های داده تعریف شده در ریجستری
در پانل سمت راست برنامه Registry Editor ، می توان نوع های داده متفاوت را مشاهده نمود :

  • REG_SZ ، یك مقدار ساده رشته ای است و می تواند شامل یك URL,Path و یا شماره پورت باشد .

  • REG_BINARY : داده باینری كه به صورت مبنای شانزده ارائه می گردد.

  • REG_DWORD : یك نوع  خاص از نوع REG_BINARY می باشد ، با این تفاوت كه طول آن چهار بایت است .

  • REG_MULTI_SZ : یك رشته با طول متغیر است كه امكان ذخیره چندین پارامتر در یك مقدار را فراهم می نماید . 

  • REG_EXPAND_SZ : یك رشته با طول متغیر است كه می تواند شامل اطلاعات پویائی باشد كه در زمان راه اندازی سیستم تغییر می یابند ( نظیر نام كاربر كه برای هر كاربر طول آن متفاوت است ) .

پیكربندی ریجستری از راه دور
با استفاده از برنامه Regedit.exe و در صورت وجود مجوزهای لازم، می توان پیكربندی یك ماشین را از راه دور را انجام داد . مراحل انجام این كار به شرخ زیر است :

  • اجرای  برنامه regedit.exe

  • انتخاب گزینه Connect Network Registry از طریق منوی File  

  • درج نام كامپیوتری كه قصد داریم به آن متصل شویم ( در این رابطه می توان از دكمه Advanced  به منظور جستجو جهت یافتن كامپیوتر نیز استفاده نمود ) .

  • درج نام و رمز عبور جهت اتصال به ماشین 

  • در این مرحله ریجستری ماشین راه دور بر روی كنسول شما  نمایش داده می شود .

  • پس از اعمال تغییرات می توان گزینه Disconnect Network Registry را انتخاب و از برنامه خارج گردید .

و اما دو نكته مهم :

  •  هر گونه تغییرات بلافاصله بر روی كامپیوتری كه پیكربندی آن را از راه دور انجام می دهیم ، اعمال می گردد ( در برخی موارد ممكن است تغییرات پس از راه اندازی سیستم اعمال گردد )

  •  در مواردی كه  از راه دور به یك ریجستری متصل می شویم صرفا" امكان ویرایش كلیدهای  HKEY_LOCAL_MACHINE  و HKEY_USERS   وجود دارد .

تهیه نسخه Backup از ریجستری
برای گرفتن backup از ریجستری  و یا بخش هائی از آن در ویندوز 2003 ، می توان از سه روش مختلف استفاده نمود :

  • استفاده از برنامه كمكی backup  ویندوز

  • استفاده از پتانسیل import/export برای بخش هائی خاص از زیردرخت ها و یا كلیدها (با استفاده از برنامه Regedit.exe )

  • استفاده از برنامه reg.exe از طریق خط دستور .

روش اول : استفاده از از برنامه كمكی Backup و Restore
پس از طی مسیر Progarms|Accessories|System Tools می توان برنامه Backup را فعال نمود . با استفاده از امكانات این برنامه می توان عملیات تهیه backup و یا برگرداندن اطلاعات backup گرفته شده را انجام داد . از طریق Backup tab ، گزینه My computer را فعال و System State را انتخاب نمائید .  بر روی یك كنترل كننده domain ، تهیه نسخه پشتیبان از System State ، امكان تهیه backup از اكتیودایركتوری، فایل های راه اندازی سیستم (boot ) ، سرویس دهنده Certificate ( در صورتی كه نصب شده باشد ) ، كلاس اشیاء عناصر Com ریجستر شده و SYSVOL نیز وجود خواهد داشت .  در ادامه ، محل ذخیره نسخه Backup را مشخص نموده ( توصیه می گردد كه نسخه backup بر روی یك محیط ذخیره سازی removable و یا پارتیشن دیگر ایجاد گردد ) و گزینه Start Backup را فعال می نمائیم . در نهایت ، یك جعبه محاوره ای جدید نمایش داده می شود كه وضعیت فرآیند backup را نشان می دهد.
برای برگرداندن اطلاعات backup ، در ابتدا گزینه Restore and Manage Media  را انتخاب نموده و در ادامه با استفاده از منوی Tools گزینه Catalog a backup file را انتخاب و مسیر ذخیره فایل backup را مشخص می نمائیم . در این مرحله مواردی را كه قصد برگرداندن اطلاعات آن را داریم مشخص نموده ( در این مورد خاص تمام System State ) و با فشردن دكمه Start Restore عملیات برگرداندن اطلاعات آغاز می گردد .

روش دوم  : Importing/Exporting فایل های ریجستری  
در مواردی كه یك بخش از ریجستری export می گردد ، نتایج به صورت یك فایل و با انشعاب  reg. ذخیره می گردد . در ادامه با اجرای فایل فوق مقادیر ذخیره شده مجددا" در ریجستری نوشته خواهند شد . برای export ریجستری ، كلید مورد نظر را از پانل سمت چپ انتخاب نموده و پس از كلیك برروی آن ( كلیك سمت راست) ، گرینه Export را انتخاب و در ادامه محل ذخیره فایل را مشخص می نمائیم. پس از export داده ذخیره شده در ریجستری ، می توان با استفاده از یك ویرایشگر متن نظیر Notepad آن را ویرایش نمود .
محتویات یك  فایل نمونه  reg .   :

[HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Accessibility\MouseKeys]
"Flags"="62"
"MaximumSpeed"="80"
"TimeToMaximumSpeed"="3000"

برای import داده ذخیره شده در یك فایل درون ریجستری ، كافی است بر روی فایل مورد نظر كلیك نموده ( double click ) و در پاسخ به سوال مطرح شده گزینه Yes را انتخاب تا در نهایت اطلاعات در  ریجستری نوشته گردد .

روش سوم : استفاده از  خط دستور
با استفاده از برنامه reg.exe  كه از طریق خط دستور اجراء می گردد ، می توان بخش هائی از ریجستری را با استفاده از دستوراتی ساده  و  اندك import و  یا restore نمود . با استفاده از برنامه فوق می توان از یك زیردرخت در زمانی كه سیستم در حالت اجراء است ، backup گرفت . REG SAVE و REG RESTORE دو فرمان مهم برنامه فوق می باشند :

  • دستور REG save  : با استفاده از دستور فوق می توان از كلیدهای ریشه Backup گرفت . نحوه استفاده از دستور فوق به صورت زیر است :

reg save <root_subtree> <save_location>

Backup از ریجستری با استفاده از دستور reg save

      فایل های ریجستری در مسیر مشخص شده ذخیره می گردند :

فایل های backup ریجستری

  • دستور REG restore  : با استفاده از دستور reg restore می توان كلیدهائی را كه قبلا" با استفاده از دستور Reg save ذخیره شده اند را restore نمود .  نحوه استفاده از دستور فوق به صورت زیر است :

Reg restore hkcr e:\regbackup\hkcu

جمع بندی
آشنائی با ساختار ریجستری و فرآیندهای backup و restore ، دانش ارزشمندی برای هر كاربر است .  مدیران شبكه در اغلب موارد می توانند با استفاده و ویرایش ریجستری ، بسیاری از مسائل را برطرف نمایند. مسائلی كه شاید تنها گزینه موجود برای حل آنان استفاده از ریجستری باشد . در زمان كار با ریجستری ، می بایست حداكثر دقت را داشته باشیم چراكه ممكن است با بروز یك اشتباه كوچك امكان استفاده از سیستم وجود نداشته باشد و مجبور به نصب مجدد ویندوز شویم .

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :